Làm gì để hút khách đến nông thôn?

“Đây chính là chiều sâu văn hóa”, Bộ trưởng Văn hóa Thể thao Du lịch Nguyễn Văn Hùng nói tại Hội nghị quốc tế về du lịch nông thôn lần thứ nhất của Tổ chức du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) tại Quảng Nam, ngày 10/12. Theo ông Hùng, các sản phẩm du lịch nông thôn có sức lay động du khách. Họ muốn được trải nghiệm, khám phá những nét đẹp của đời sống, con người Việt Nam thân thiện và mến khách.

Việt Nam với 70% dân số ở khu vực nông thôn, được xác định là “vùng đất tiềm năng để phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn”.

Để phát triển bền vững, phải bắt đầu từ văn hóa bản địa, giữ bản sắc văn hóa của từng làng, từ đó hình thành các sản phẩm. Bộ trưởng cho biết Việt Nam đã xây dựng sản phẩm du lịch nông thôn thành công ở một số nơi, với các sản phẩm du lịch cộng đồng, sinh thái, làng nghề truyền thống, ẩm thực.

Tuy vậy, du lịch nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam còn nhiều thách thức và khó khăn bởi các bản làng ở nơi xa xôi. Làm gì để thu hút khách đến nông thôn là một bài toán cần giải từ vấn đề hạ tầng, chính sách, làm mới sản phẩm cũng như đảm bảo nét đặc sắc, tiêu biểu.

Một giải pháp khác là ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để kết nối các làng và thông qua công cụ này để quảng bá hình ảnh đất nước, điểm đến. “Chỉ có con đường bằng công nghệ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực bài bản, chuyên nghiệp hơn chứ không phải tự phát như vừa qua một số cách làm trong phát triển nóng mà chúng tôi đã nhận ra”, ông Hùng nói, cho hay tiếp tục nâng chất lượng sản phẩm du lịch nông nghiệp, nông thôn.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho rằng du lịch nông thôn đang ngày càng phổ biến và phát triển. Mô hình này thúc đẩy chuyển dịch kinh tế, giảm khoảng cách phát triển giữa nông thôn và thành thị và quảng bá, tôn vinh các giá trị độc đáo của địa phương.

“Phát triển sản phẩm đặc sản địa phương, làng nghề, phát triển kinh tế dịch vụ, du lịch nông thôn trên cơ sở bảo tồn và phát huy văn hóa địa phương”, ông Long nói về một trong những định hướng cho du lịch nông thôn.

Nhiều địa phương của Việt Nam đã khai thác tốt thế mạnh, phát triển hệ thống điểm đến nông thôn đa dạng, hấp dẫn. Trong đó, nhiều làng du lịch đã được công nhận theo tiêu chí ASEAN. Đặc biệt, làng Tân Hóa (Quảng Bình), Thái Hải (Thái Nguyên), Trà Quế (Quảng Nam) được Tổ chức du lịch Liên Hợp Quốc vinh danh là Làng du lịch tốt nhất.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh cần thúc đẩy hợp tác quốc tế và đẩy mạnh quan hệ đối tác công – tư trong phát triển du lịch nông thôn. Trong đó, cần thiết lập và mở rộng mạng lưới kết nối giữa các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp, tổ chức tài chính, nhà đầu tư và cộng đồng người dân địa phương.

“Việt Nam sẵn sàng tiếp tục hợp tác tích cực với cộng đồng quốc tế và Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc triển khai những sáng kiến, cách làm mới để phát triển du lịch nông thôn theo phương châm ‘mỗi làng một sản phẩm’; ‘mỗi người dân là một đại sứ du lịch’; ‘mỗi địa phương – một sản phẩm du lịch đặc sắc’, ông Long, nói.

Phó tổng thư ký Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc Zoritsa Urosevic cho biết du lịch có khả năng thúc đẩy đa dạng hóa kinh tế địa phương, tăng cường liên kết giữa du lịch và nông nghiệp, trao quyền cho cộng đồng bản địa, kích thích đổi mới và thu hút đầu tư. Tập trung vào du lịch nông thôn sẽ thúc đẩy các hoạt động kinh tế, tăng kết nối giữa con người và môi trường, bảo vệ truyền thống và mở ra một “cánh cửa” mới. Bà cho biết UN Tourism cam kết đưa du lịch nông thôn vào chương trình toàn cầu.

Năm 2024, ngành du lịch thế giới ghi nhận sự phục hồi ấn tượng, đa số đều trở lại mức của năm 2019 và Việt Nam cũng đạt được kết quả ấn tượng tương tự. ”Cộng đồng nông thôn có các sản phẩm đặc biệt để gắn với phát triển du lịch, hướng tới đảm bảo sinh kế và hội nhập”, bà Urosevic nói.

“Có thu nhập từ du lịch nông thôn là một câu hỏi khó, đó là sự hợp tác của cộng đồng”, I Wayan Budiarta, trưởng làng Penglipuran, làng du lịch tốt nhất thế giới của Indonesia năm 2023, nói. Ở Penglipuran, mỗi đứa trẻ đi học đều được giáo dục về truyền thống văn hóa. Công dân đủ 18 tuổi được tham gia vào các tổ chức riêng của làng. Khi lập gia đình, mỗi người được định hướng một công việc phù hợp với khả năng của mình, ai giỏi đan lát thì làm đan lát, ai thêu giỏi thì làm việc liên quan đến thêu thùa.

Chính phủ Indonesia hỗ trợ quảng bá du lịch nông thôn bằng cách xây dựng cơ sở dữ liệu mỗi làng với sự tham gia của nhiều cơ quan. Đến nay có 6.000 trong 18.000 làng đăng ký cung cấp dữ liệu cho du khách tìm hiểu.

Từ một ngôi làng hẻo lánh, tới nay Penglipuran ở Bali thu hút 2.000 khách du lịch mỗi ngày. “Giới trẻ tìm về các làng quê du lịch”, Ali Nurman, đại diện Bộ Du lịch Indonesia, nói về du lịch nông thôn nước này.

Đắc Thành