Trong khuôn khổ chương trình Tháng 11 Kỹ thuật số 2026 – Giữa dòng, diễn ra từ ngày 20.10 đến 29.11.2026 tại TP. Hồ Chí Minh, Viện Pháp tại Việt Nam giới thiệu vở múa “Mặt sấp, mặt ngửa” (L’Avers et le Revers) của tập thể nghệ thuật Naagré. Tác phẩm đặt múa và âm nhạc vào một quá trình đối thoại, tương tác và dần hòa quyện thành ngôn ngữ biểu diễn chung.
Kết hợp múa đương đại, múa truyền thống Mandingue, jazz, âm nhạc điện tử và nhạc cụ acoustic được trình diễn trực tiếp, “Mặt sấp, mặt ngửa” đặt các ngôn ngữ nghệ thuật trong một mối quan hệ tương tác liên tục. Tác phẩm gợi mở những cặp đối chiếu: tính nam và tính nữ, truyền thống và đương đại, chiều sâu nội tâm và biểu đạt cơ thể, cấu trúc được dàn dựng và ứng tác; không nhằm xóa nhòa khác biệt mà để khám phá những khả năng cộng hưởng giữa chúng.
Chương trình thuộc “Giữa dòng”, chủ đề của Tháng 11 Kỹ thuật số 2026 do Viện Pháp tại Việt Nam tổ chức, hướng đến những hình thức sáng tạo tại điểm giao giữa nghệ thuật và công nghệ mới.
Chương trình được tổ chức với sự hỗ trợ của Viện Pháp (Institut français), Thuận Gia, Minh Long và Sound & Light VN; đối tác tổ chức: Nhà hát Bến Thành và tập thể nghệ thuật Naagré.
VỀ VỞ MÚA “MẶT SẤP, MẶT NGỬA”
Mặt sấp, mặt ngửa (L’Avers et le Revers) được hình thành từ mong muốn cùng nhau sáng tạo một tác phẩm nơi múa và âm nhạc phát triển song song, tương tác và dần hòa quyện thành một thực thể nghệ thuật chung.
Cuộc gặp gỡ làm nên tác phẩm không chỉ diễn ra giữa chuyển động và âm thanh. Trên sân khấu, nhiều mối quan hệ đối chiếu được đặt cạnh nhau: tính nam và tính nữ, truyền thống lâu đời và thực hành đương đại, chiều sâu nội tâm và sự biểu đạt cơ thể, cấu trúc được sáng tác trước và những khoảnh khắc ứng tác.
Múa truyền thống Mandingue gặp gỡ múa đương đại; jazz kết hợp với âm nhạc điện tử và các nhạc cụ acoustic; trong khi các công cụ số và phần mềm lập trình được sử dụng trong quá trình sáng tạo âm nhạc. Chuyển động cơ thể, âm thanh, ánh sáng và không gian sân khấu cùng tương tác để tạo nên một hình thức trình diễn đa ngành.
Ở đó, mỗi thành tố không tồn tại riêng biệt mà liên tục tác động lên nhau. Một chuyển động có thể khơi gợi âm thanh, một nhịp điệu có thể dẫn dắt cơ thể, ánh sáng có thể làm thay đổi cách khán giả cảm nhận không gian. Chính sự tương tác này tạo nên một sân khấu luôn vận động giữa những đối cực và những điểm giao nhau.
TỪ JORGE LUIS BORGES ĐẾN NHỮNG “SỐ PHẬN PHẢN CHIẾU”
Ngôn ngữ múa và nghệ thuật dàn dựng của Mặt sấp, mặt ngửa được nuôi dưỡng bởi thế giới tưởng tượng trong các tác phẩm văn học của Jorge Luis Borges, đặc biệt là truyện Histoire du guerrier et de la captive (Câu chuyện về người chiến binh và người nữ tù binh).
Tác phẩm không tìm cách minh họa hay tái hiện trực tiếp câu chuyện của Borges. Thay vào đó, Naagré lấy cảm hứng từ những số phận song hành như những tấm gương phản chiếu lẫn nhau trong tác phẩm văn học, cùng không gian địa lý và chiều dài lịch sử mở rộng câu chuyện đến những suy tưởng mang tính phổ quát.
Từ nguồn cảm hứng ấy, Mặt sấp, mặt ngửa khai thác các vấn đề về bản sắc, sự khác biệt, hành trình tìm kiếm ý nghĩa và sự gặp gỡ giữa các nền văn hóa. Những ý niệm này được chuyển hóa thành chuyển động, âm thanh và hình ảnh sân khấu thay vì được kể lại theo một cấu trúc tự sự tuyến tính.
NAAGRÉ – “SỰ HÒA QUYỆN” GIỮA NHỮNG THỰC HÀNH NGHỆ THUẬT
Trong tiếng Mooré, Naagré mang ý nghĩa “sự hòa quyện”. Tên gọi này cũng phản ánh nền tảng sáng tạo của tập thể: gặp gỡ, chia sẻ, đối thoại và cùng xây dựng tác phẩm.
Naagré bắt nguồn từ cuộc gặp gỡ giữa nghệ sĩ saxophone người Pháp Jean-Michel Pirollet và nghệ sĩ bộ gõ người Burkina Faso Saïdou “Baba” Konaté trong khuôn khổ một dự án nghệ thuật quốc tế.
Từ nền tảng này, tập thể phát triển các hình thức sáng tạo kết hợp âm nhạc và múa truyền thống Mandingue với những thực hành nghệ thuật đương đại. Với Mặt sấp, mặt ngửa, hướng tiếp cận ấy được mở rộng thông qua múa đương đại và ngôn ngữ biên đạo, đồng thời kết hợp jazz, âm nhạc điện tử, nhạc cụ acoustic và các công cụ và phần mềm lập trình được sử dụng trong quá trình sáng tạo âm nhạc.
Tác phẩm được phát triển qua quá trình làm việc và lưu trú tại nhiều đơn vị nghệ thuật tại Pháp trước khi chính thức ra mắt vào ngày 15 tháng 12 năm 2023. Sau đó, chương trình tiếp tục được giới thiệu tới công chúng, trong đó có buổi biểu diễn tại Chambéry vào tháng 3 năm 2025.
MÚA, ÂM NHẠC, CÔNG NGHỆ VÀ ỨNG TÁC
Mặt sấp, mặt ngửa được xây dựng từ nhiều thành tố nghệ thuật cùng hiện diện trên sân khấu:
-
Múa: kết hợp múa truyền thống Mandingue và múa đương đại.
-
Âm nhạc: kết hợp jazz, âm nhạc điện tử và biểu diễn trực tiếp bằng nhạc cụ acoustic.
-
Công nghệ: các công cụ số và phần mềm lập trình được sử dụng trong quá trình sáng tạo âm nhạc.
-
Dàn dựng sân khấu: chuyển động cơ thể, âm thanh, ánh sáng và không gian được phát triển trong mối quan hệ tương tác.
-
Phương pháp sáng tác: kết hợp giữa cấu trúc được xây dựng trước và các yếu tố ứng tác trong biểu diễn.
Sự tương tác giữa những thành phần này tạo nên một không gian chung, nơi các nghệ sĩ đến từ những thực hành và nền tảng văn hóa khác nhau cùng sáng tạo. Thay vì đặt các hình thức nghệ thuật cạnh nhau một cách riêng biệt, tác phẩm tập trung vào chính quá trình chúng gặp gỡ, biến đổi và tác động lẫn nhau.
NĂM NGHỆ SĨ, NHIỀU NGÔN NGỮ BIỂU ĐẠT
Mặt sấp, mặt ngửa quy tụ năm nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc và múa:
Jean-Michel Pirollet – Saxophone baryton & điện tử
Jean-Michel Pirollet được đào tạo tại Nhạc viện Quốc gia Paris (CNSMDP), nơi ông nhận Giải Nhất saxophone và Giải Nhất âm nhạc thính phòng. Là một nghệ sĩ đa năng, ông hoạt động trong nhiều lĩnh vực, từ dàn nhạc cổ điển, jazz, ban nhạc đường phố đến các nhóm nhạc nhỏ. Ông từng biểu diễn tại Pháp và nhiều quốc gia, trong đó có Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Cuba và Burkina Faso. Hiện ông giảng dạy saxophone tại Nhạc viện Chambéry.
Patrice Foudon – Saxophone tenor, soprano & clavier
Được đào tạo về jazz và sở hữu Chứng chỉ Năng lực Giảng dạy (CA), Patrice Foudon hiện là giảng viên Jazz tại Nhạc viện Valence. Ông sáng tác và phối khí cho nhiều loại hình nhóm nhạc, từ big band đến các nhóm saxophone, đồng thời sáng tác các tác phẩm phục vụ đào tạo âm nhạc. Trong quá trình hoạt động, ông từng gặp gỡ và hợp tác với nhiều nghệ sĩ như Jerry Bergonzi, Bill Dobbins, Sangoma Everett, David Friesen, Riccardo del Fra, David Linx và Bartabas.
Patrick Chastel – Trống
Patrick Chastel hoạt động trong lĩnh vực hòa nhạc và thu âm, đồng thời cộng tác với nhiều nghệ sĩ thuộc các phong cách âm nhạc khác nhau. Các dự án của ông từng có sự tham gia của Enrico Rava, Dario Deidda, Gianluigi Trovesi, Didier Levallet, Flavio Boltro, Riccardo Del Fra, Serge Lazarevitch, Pierre Drevet, François Jeanneau, Nguyên Lê và Dàn nhạc Pays de Savoie. Bên cạnh biểu diễn, ông còn giảng dạy và biên soạn các giáo trình sư phạm âm nhạc.
Karim Konaté – Múa & nhạc cụ gõ
Sinh ra trong một gia đình nghệ sĩ griot – những nghệ nhân kể chuyện, ca sĩ và nhạc công truyền thống tại Burkina Faso, Karim Konaté bắt đầu học múa và nhạc cụ gõ từ nhỏ cùng đoàn nghệ thuật truyền thống Badema tại Ouahigouya. Anh hiện là vũ công chính và biên đạo của đoàn, đồng thời tham gia truyền dạy múa truyền thống cho nhiều đối tượng và trong môi trường học đường. Trong thực hành sáng tác, Karim tiếp tục phát triển vốn tiết mục thông qua sự kết hợp giữa múa truyền thống và múa đương đại.
Florine Debord – Múa
Florine Debord là vũ công múa đương đại, diễn viên sân khấu và giảng viên múa. Cô được đào tạo tại các Nhạc viện Chambéry và Lyon, đồng thời hoàn thành chương trình cấp bằng Nhà nước dành cho giáo viên múa đương đại tại trường Désoblique. Thực hành nghệ thuật của Florine phát triển theo hướng liên ngành, kết nối múa với sân khấu và các hình thức biểu đạt khác.
HOẠT ĐỘNG KẾT NỐI NGHỆ THUẬT TẠI TP. Hồ Chí Minh
Bên cạnh buổi biểu diễn, Viện Pháp tại Việt Nam phối hợp cùng các đối tác tổ chức chuỗi 3 buổi workshop múa với Florine Debord và Karim Konaté, hai nghệ sĩ thuộc tập thể Naagré.
Từ khám phá mối liên hệ giữa chuyển động và âm nhạc, thực hành sáng tác vũ đạo đến trải nghiệm nhịp điệu và văn hóa Mandingue, chuỗi workshop mở ra những không gian thực hành và sáng tạo đa dạng, phù hợp với nhiều đối tượng và trình độ khác nhau. Thông qua chuyển động, người tham gia được khuyến khích phát triển khả năng cảm nhận, khám phá ngôn ngữ cơ thể và tìm kiếm những cách biểu đạt mới.
-
Múa đương đại & Âm nhạc Thời gian: 15:00-17:00, 27.10.2026, Địa điểm: Saigon Art Hub (SAH), Nhà hát Bến Thành, 6 Mạc Đĩnh Chi, TP. Hồ Chí Minh, Đối tượng: Từ 6 tuổi trở lên, không yêu cầu kinh nghiệm múa, Đăng ký: https://forms.gle/HAD4YfFHWogxUb9HA
2. Sáng tác vũ đạo, Thời gian: 15:00-17:00, 28.10.2026, Địa điểm: Nhà Văn hóa Thanh Niên, 21 Phạm Ngọc Thạch, TP. Hồ Chí Minh, Đối tượng: Người trưởng thành có kinh nghiệm về múa và chuyển động, Đăng ký: https://forms.gle/QyCG34LVUzkX5Qg66
3. Múa, Nhịp điệu & Văn hóa Mandingue Thời gian: 13:00-15:00, 29.10.2026, Địa điểm: Dancenter, 53 Nguyễn Đăng Giai, An Khánh, TP. Hồ Chí Minh, Đối tượng: Mọi đối tượng, không yêu cầu kinh nghiệm | Ouvert à toutes et à tous, Đăng ký: https://forms.gle/an7Z7RiULZbiJt6x9
Hoạt động nằm trong chuỗi hoạt động giáo dục nghệ thuật và văn hóa được Naagré phát triển xoay quanh tác phẩm, hướng đến việc tạo thêm không gian gặp gỡ và thực hành giữa nghệ sĩ và người tham gia.
VỀ THÁNG 11 KỸ THUẬT SỐ – NOVEMBRE NUMÉRIQUE
Năm 2026, chương trình “Giữa dòng” lần đầu được tổ chức tại Việt Nam trong khuôn khổ Tháng 11 Kỹ thuật số của Viện Pháp, mời công chúng khám phá những hình thức kể chuyện số mới, nơi công nghệ mở rộng trí tưởng tượng của con người. Chương trình đa ngành này khám phá những ranh giới không ngừng chuyển dịch giữa thực và ảo, truyền thống và đổi mới, văn bản và hình ảnh, thế giới sống và thế giới số, đồng thời làm nổi bật sức sống của sáng tạo đương đại Pháp và Việt Nam.
CHƯƠNG TRÌNH NỔI BẬT THÁNG 11 KỸ THUẬT SỐ 2026 – “GIỮA DÒNG”
Để tìm hiểu thêm về toàn bộ chương trình Tháng 11 Kỹ thuật số 2026 – “Giữa dòng”, diễn ra từ ngày 20.10 đến 29.11.2026 tại TP. Hồ Chí Minh, vui lòng tham khảo thông cáo báo chí của chương trình: TẠI ĐÂY
Sự kiện được tổ chức với sự hỗ trợ của: Institut français (Viện Pháp), Thuận Gia, Minh Long và Sound & Light VN.
Đối tác tổ chức: Galerie Quynh, Nhà hát Bến Thành, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, ArtTech Hub, Vietnam Media Lab, Trung tâm Nghiên cứu Nước châu Á (CARE), fromanother, Dancenter Vietnam, Arabesque Vietnam và Saigon Art Hub.
Hạ Quỳnh
